Kiến thức Chuyển đổi số Kim tự tháp chuyển đổi số, lời giải cho bài toán chuyển...

Kim tự tháp chuyển đổi số, lời giải cho bài toán chuyển đổi kỹ thuật số của doanh nghiệp

238

Trong một bài báo gần đây, Alessandro Braga (Giám đốc điều hành của Talent Garden, mạng lưới làm việc chung lớn nhất châu Âu và điều phối viên khoa học của Thạc sĩ Chuyển đổi số của Trường Đổi mới TAG, đơn vị đào tạo của Talent Garden) đã xác định sáu trụ cột (mà ông gọi là ‘trục ‘) của chuyển đổi số bao gồm:

  • 3 bên trong công ty (con người, quy trình và công nghệ);
  • 3 bên ngoài (khách hàng, mối quan hệ và sản phẩm / dịch vụ).

Trong một bài báo đăng trên MIT Sloan Review, Peter Weill (Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Hệ thống Thông tin tại Trường MIT Sloan) và Stephanie L. Woerner (Nhà khoa học nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Hệ thống Thông tin tại Trường MIT Sloan) đã xác định hai khía cạnh kinh doanh để đánh giá mức độ sẵn sàng kỹ thuật số của các doanh nghiệp là trải nghiệm khách hàng và hiệu quả hoạt động.

Nhìn chung, có một sự đồng thuận rõ ràng rằng Chuyển đổi số không phải là về công nghệ, mà thực sự là về một phương thức kinh doanh mới và một cách tiếp cận mô hình doanh nghiệp mới. Như George Westerman tuyên bố:

“Khi nói đến chuyển đổi kỹ thuật số, kỹ thuật số không phải là câu trả lời. Chuyển đổi là câu trả lời”

Khung “Kim tự tháp chuyển đổi số”

Dựa trên ý kiến của ông Phạm Anh Tuấn, Phó VT Viện sáng tạo & Chuyển đổi số VIDTI về khuôn khổ “kim tự tháp chuyển đổi số” hy vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc xác định các sáng kiến chuyển đổi kỹ thuật số và giúp cộng đồng doanh nhân hiểu được tác động của công nghệ kỹ thuật số đối với các doanh nghiệp.

kim tự tháp chuyển đổi số
Kim tự tháp chuyển đổi số theo Patrick Turchi

Có 3 cấp độ chuyển đổi kỹ thuật số cần được tiếp cận trong các doanh nghiệp là:

  • Chiến lược
  • Thực thi
  • Công nghệ

Một chương trình chuyển đổi số hiệu quả phải bao gồm ít nhất hai trong ba cấp độ – và lý tưởng nhất là nó phải bao gồm (về lâu dài) từng cấp độ trong số 3 cấp độ.

Ví dụ: đưa ra định nghĩa về Mô hình kinh doanh kỹ thuật số mới, mà không được thực thi thông qua phương pháp Tiếp cận thị trường mới (Go-to-market), thì chỉ là một bài tập lý thuyết thuần túy. Vẫn ở mức trình bày ở cấp hội đồng quản trị và sẽ không thay đổi cách doanh nghiệp thực hiện. Mặt khác, việc triển khai một hệ thống CNTT mới (chẳng hạn như ERP hoặc CRM) hoặc thiết lập một dự án thương mại điện tử độc lập không phải là một sáng kiến ​​chuyển đổi số, nếu đây không phải là một phần của chuyển đổi mô hình hoạt động tổng thể hoặc của một cách tiếp cận Tiếp cận thị trường mới.

Điều quan trọng là phải thừa nhận rằng cấp độ 3 của kim tự tháp có ảnh hưởng mạnh mẽ đến (và thực sự xác định) các yếu tố khác của khung chuyển đổi số này.

Trên thực tế, một chương trình chuyển đổi số thành công đòi hỏi một cách tiếp cận “hệ thống” để nắm bắt một sáng kiến ​​thực sự mang tính chuyển đổi. Chỉ riêng chiến lược, thực thi hoặc công nghệ không thể chuyển đổi một công ty: chỉ có đánh giá tổng hợp (ít nhất) hai trong số các yếu tố mới có thể chuyển đổi công ty.

Có 5 khối cấu thành trong Kim tự tháp chuyển đổi số, đó là:

  • Mô hình kinh doanh / Chiến lược kinh doanh
  • Mô hình vận hành
  • Hoạt động tác nghiệp
  • Tiếp cận/ thị trường
  • Công nghệ

Trên thực tế, công nghệ tác động đến mô hình vận hành và hoạt động tác nghiệp của công ty, cũng như hỗ trợ sự phát triển của thị trường tiếp cận (ví dụ: thông qua phương pháp tiếp cận kênh mới hoặc thông qua việc xem xét danh mục sản phẩm hoặc các tính năng của sản phẩm). Tương tự, việc triển khai mô hình kinh doanh đòi hỏi phải xác định (và sự phát triển) của các mô hình vận hành cụ thể, hoạt động tác nghiệp và phương pháp tiếp cận thị trường.

Lớp 1: Chiến lược (Mô hình kinh doanh)

Khi xác định chiến lược kinh doanh trong môi trường kỹ thuật số (hoặc hỗ trợ kỹ thuật số), các doanh nghiệp phải đánh giá các cơ hội và tác động (cũng như các mối đe dọa tiềm ẩn) của mô hình kinh doanh hỗ trợ công nghệ (hoặc mô hình kinh doanh kỹ thuật số), chẳng hạn như (nhưng không giới hạn ở ):

  • Kinh doanh nền tảng và thị trường
  • Sự phát triển của mô hình sở hữu (với sự chuyển đổi từ quyền sở hữu sang quyền truy cập, thông qua các mô hình trả tiền cho mỗi lần sử dụng)
  • Các dịch vụ giá trị gia tăng thông qua công nghệ kỹ thuật số
  • Sản phẩm (và dịch vụ) dựa trên dữ liệu

Lớp 2: Thực thi

“Dù chiến lược đẹp đẽ đến mấy, thỉnh thoảng bạn nên nhìn vào kết quả”, nhưng vấn đề ở đây là rõ ràng: thực thi là chìa khóa để chuyển đổi công ty và các chương trình chuyển đổi số không hoạt động khác biệt.

Trên thực tế, việc điều hành hoạt động theo hai hướng: bên trong công ty và bên ngoài công ty (hướng ra thị trường, hoặc những thị trường mà công ty sẵn sàng phục vụ).

Có 3 khối xây dựng thực thi:

  • Mô hình hoạt động công ty
  • Mô hình vận hành của hoạt động
  • Phương pháp tiếp cận thị trường

Mỗi khối yêu cầu phải tìm hiểu sâu cụ thể, vì mỗi khối trong số 3 khối xây dựng thực sự được tạo ra từ các phần tử khác và mỗi khối trong số chúng cần được chú ý đặc biệt khi phát triển sáng kiến ​​chuyển đổi kỹ thuật số.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần ghi nhớ là, ở cấp độ này, chiến lược được xác định được thực hiện thông qua các yếu tố chính của một công ty:

  • Sản phẩm và Khách hàng: xác định ưu đãi của doanh nghiệp (xem xét các yếu tố chính, chẳng hạn như giá bán, kênh phân phối, cách tiếp cận quảng bá và truyền thông, đề xuất giá trị sản phẩm hỗ trợ kỹ thuật số, v.v.)
  • Tổ chức, Thủ tục và Công cụ, mà – thông qua Mô hình Hoạt động – phác thảo cấu trúc của công ty và cách thức hoạt động
  • Hoạt động tác nghiệp, cấu thành cách thức công ty hiện thực hóa các sản phẩm (và dịch vụ) sẵn sàng đưa vào thị trường.

Tất nhiên, những yếu tố đó là thành phần tiêu chuẩn của việc thực thi chiến lược và không chỉ phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải nhấn mạnh rằng trong bối cảnh này, họ yêu cầu một cách tiếp cận cụ thể thông qua việc đánh giá tác động của kỹ thuật số và công nghệ.

Ví dụ sản phẩm trong ngữ cảnh được hỗ trợ kỹ thuật số như nền tảng chia sẻ xe hơi là gì? Đó có phải là dịch vụ được cung cấp, thời gian đến điểm đến cuối cùng, khả năng tiếp cận xe, thời gian cần thiết, v.v.? Và hãy cân nhắc rằng chính định nghĩa về “sản phẩm” sau đó có tác động đến định nghĩa về giá cả, giá trị được cung cấp, sản phẩm cốt lõi cung cấp, v.v.

Lớp 3: Công nghệ chuyển đổi số

Như đã đề cập ở phần đầu, công nghệ không phải là cốt lõi của chuyển đổi kỹ thuật số, nhưng thực sự là yếu tố thúc đẩy nó. Công nghệ phục vụ (và hỗ trợ) việc thực hiện mục tiêu và mục tiêu kinh doanh thông qua các khối thực thi. Công nghệ là yếu tố thúc đẩy sự phát triển của mô hình điều hành, hoạt động và hiện thực hóa phương pháp tiếp cận thị trường.

Mặt khác, công nghệ là động lực của những thay đổi trên từng cấp của kim tự tháp và có thể xác định tác động của công nghệ đối với từng cấp của kim tự tháp là một năng lực chiến lược quan trọng của doanh nghiệp. Điều quan trọng là phải xác định những thay đổi kinh doanh trên thị trường do công nghệ thúc đẩy và xác định các phản ứng chiến lược (hoặc có thể dự đoán với động thái chiến lược chính xác).

Chuyển đổi số thành công là vấn đề của việc biết cách và tiếp cận những tài năng tốt nhất.

Hành trình chuyển đổi số là về con người

Chuyển đổi số là một hành trình, không phải là đích đến!

Như mọi hoạt động chiến lược khác trong doanh nghiệp, các sáng kiến ​​chuyển đổi số cần được liên tục xem xét và đánh giá. Việc chấp nhận công nghệ mới, thủ tục mới và hình thức tổ chức mới của công ty là một lĩnh vực quan trọng đòi hỏi sự giám sát liên tục và (nếu cần) điều chỉnh nhanh chóng.

Và, tất nhiên, như trong bất kỳ chương trình chuyển đổi công ty nào khác, quản lý thay đổi là điều cần thiết để đạt được sáng kiến. Chuyển đổi số thực sự là về con người, nhiều hơn là công nghệ.

Vì lý do này, sự cởi mở thực sự (và quan tâm) đối với công nghệ và đổi mới là yếu tố quan trọng trong tổ chức (và đặc biệt là ở cấp lãnh đạo cao nhất) đối với sự thành công của sáng kiến ​​chuyển đổi. Các chức năng công nghệ sở hữu kiến ​​thức và bí quyết công nghệ, nhưng sự hiểu biết rõ ràng về tác động (và lợi ích) của công nghệ xung quanh mỗi chức năng của công ty là chìa khóa để đảm bảo sự thành công của sáng kiến ​​chuyển đổi số.

Xem thêm các bài viết khác cùng chủ đề: 
>> Chuyển đổi số là gì? Thực trạng chuyển đổi số trong doanh nghiệp
>> Kết quả khảo sát thực trạng chuyển đổi số ở Việt Nam trong bối cảnh Covid-19
>> 8 công nghệ chuyển đổi số cho DN vừa & nhỏ
>> Kinh nghiệm chuyển đối số từ Fujitsu, Adidas, Kuka, Hirotec và Enel